نام شرلوک هلمز، کارآگاه افسانهای با هوش بینظیرش که پروندههای پیچیده را حل میکند، برای کمتر کسی ناآشناست. سر آرتور کانن دویل این شخصیت را در سال ۱۸۸۷ معرفی کرد و با گذشت بیش از یک قرن، هلمز همچنان در فیلمها و سریالهای متعددی حضور دارد. تاکنون بیش از ۷۵ بازیگر نقش او را ایفا کردهاند. در ادامه، به بررسی جامع برجستهترین آثار سینمایی و تلویزیونی مرتبط با این شخصیت میپردازیم.
۲۱. هلمز و واتسون
با وجود شهرت شرلوک هلمز به عنوان کارآگاهی جدی، تنوع برداشتها از این شخصیت در یک قرن اخیر به حدی بوده که دیدن ویل فارل کمدین در نقش او تعجبآور نیست.
«هلمز و واتسون» یک کمدی هجوآمیز است که در آن فارل و جان رایلی (در نقش واتسون) پس از کشف یک صحنه قتل، تنها ۴ روز فرصت دارند تا ملکه انگلستان را نجات دهند.
۲۰. شرلوک هلمز جوان
این فیلم که با نام «شرلوک هلمز جوان و هرم ترس» نیز شناخته میشود، اقتباسی متفاوت از داستانهای هلمز است. بری لوینسون با بازی نیکولاس رو و آلن کاکس در نقشهای شرلوک و واتسون، جوانی پر از ماجراهای مرموز این دو دوست را به تصویر میکشد.
۱۹. موش کارآگاه
یکی دیگر از اقتباسهای غیرمعمول از شرلوک هلمز، این انیمیشن دیزنی است. سازندگان با ترکیب داستان کودکانه باسیل خیابان بیکر و شرلوک هلمز، کارتونی سرگرمکننده برای کودکان خلق کردهاند.
۱۸. انولا هلمز
پس از موفقیت سریال «چیزهای عجیبتر»، میلی بابی براون در فیلم «انولا هلمز» نقش خواهر شرلوک هلمز را ایفا کرد. در این اثر هیجانانگیز، انولا به دنبال برادر گمشدهاش، مایکرافت هلمز، میگردد و استعدادهای خاصی مشابه شرلوک را از خود نشان میدهد. هنری کویل، بازیگر مشهور فیلمهای سوپرمن، در این فیلم نقش شرلوک هلمز را بازی میکند.
۱۷. بدون سرنخ
چه میشد اگر شرلوک هلمز شخصیتی خیالی بود؟ البته که او خیالی است، اما منظور در خود داستان است. تام ابرهارت این ایده را در فیلم «بدون سرنخ» به تصویر میکشد. دکتر واتسون با بازی بن کینگزلی برای حل یک پرونده، داستانهایی مینویسد. مردم از واتسون میخواهند هلمز را ببینند، بنابراین او یک شرلوک هلمز قلابی (با بازی مایکل کین) را معرفی میکند!
«بدون سرنخ» به شکلی خلاقانه دکتر واتسون را به عنوان شخصیت اصلی داستان هلمز قرار میدهد.
۱۶. سگ شکاری باسکرویل
یکی از فیلمهای قدیمی شرلوک هلمز، اقتباسی مستقیم از رمان سوم دویل است. «سگ شکاری باسکرویل» مشهورترین داستان هلمز نیز محسوب میشود. در این داستان کلاسیک، سگ شکاری افسانهای تپههای دارتمور وحشت ایجاد کرده و هلمز و واتسون برای تحقیق فراخوانده میشوند.
۱۵. آقای هلمز
در فیلم «آقای هلمز»، خبری از حل معماهای مرموز و تعقیب و گریزهای هیجانانگیز نیست. شرلوک ۹۳ ساله بازنشسته شده و با بیماری زوال عقل دست و پنجه نرم میکند. او از خانه معروفش در خیابان بیکر به خانهای روستایی نقل مکان کرده تا سالهای پایانی عمرش را در آرامش بگذراند. هلمز قصد دارد داستان آخرین پروندهاش را بنویسد، اما جزئیات را به سختی به یاد میآورد.
۱۴. شرلوک هلمز
یکی از مشهورترین آثار سینمایی هلمز، ساخته گای ریچی، کارگردان بریتانیایی است. این فیلم برخلاف سایر اقتباسها، ریتم تندی دارد و به جای هلمز متفکر و آرام، با هلمزی اکشن و مبارز روبرو هستیم.
هلمز با بازی رابرت داونی جونیور و واتسون با بازی جود لاو در پیچ و خمهای لندن عصر ویکتوریا به دنبال خلافکاران میدوند، با آنها درگیر میشوند و مبارزات زیادی را انجام میدهند.
موفقیت این فیلم باعث شد گای ریچی نسخه دوم آن را با عنوان «شرلوک هلمز؛ بازی سایهها» بسازد. قرار است نسخه سومی نیز به کارگردانی دکستر فلچر ساخته شود.
۱۳. شرلوک هلمز در نیویورک
شرلوک هلمز شخصیتی انگلیسی است و بیشتر داستانهایش در لندن اتفاق میافتند. با این حال، اقتباسهای آزاد او را به نیویورک نیز بردهاند.
در این فیلم، راجر مور نقش شرلوک هلمز و پاتریک مکنی نقش واتسون را ایفا میکنند. این دو برای رسیدگی به یک پرونده جنایی به نیویورک سفر میکنند. راجر در این فیلم چهره متفاوتی از شرلوک را به تصویر میکشد. جالب است که برخلاف نام فیلم، این اثر در کالیفرنیا و در استودیوی کمپانی قرن ۲۰ فیلمبرداری شده است.
۱۲. شرلوک هلمز؛ پرونده شیطان
این فیلم متفاوت، جوانی شرلوک را در اواخر دهه سوم زندگیاش نشان میدهد. شرلوک جوان و جذاب در تعقیب پروفسور موریارتی (شخصیت شرور داستانهای هلمز) است.
این فیلم از آثار برجسته مجموعه محسوب نمیشود، اما روایت و حس و حال متفاوتی با سایر اقتباسها دارد.
۱۱. شرلوک هلمز و پرونده جورابهای ساقبلند
در این فیلم، روپرت اورت در نقش کارآگاهی آرام و با اعتماد به نفس ظاهر میشود که پرونده قتل تعدادی زن در اوایل قرن بیستم را بررسی میکند. حضور مایکل فاسبندر در نقش مظنون داستان از نکات جالب این فیلم است.
۱۰. راهحل ۷۵ درصدی
نیکولاس میر، نویسنده این اثر، از خود پرسید: «چه میشود اگر بزرگترین کارآگاه قرن برای رواندرمانی نزد بزرگترین روانشناس قرن برود؟» و بدین ترتیب شرلوک هلمز در مقابل زیگموند فروید قرار گرفت.
در این اثر خاص به کارگردانی نیکول ویلیامسون، هلمز آشفته و معتاد به کوکائین در جلسات رواندرمانی فروید فرصت مییابد تا به درون خود نگاهی بیندازد. این اولین اثر سینمایی بود که به مسئله اعتیاد هلمز از دیدگاه روانشناسی پرداخت، موضوعی که بعدها الهامبخش آثار سینمایی مدرن هلمز شد.
۹. ماجراجوییهای شرلوک هلمز
به مدت یک دهه، شرلوک هلمز با بازی باسیل راثبون گره خورده بود. ۱۴ فیلم سینمایی ساخته شده در آن دوران، جزو مشهورترین و به یادماندنیترین فیلمهای قدیمی دنیای خبرگزاری اصفهان هلمز هستند. باسیل راثبون شباهت زیادی به تصویری دارد که سیدنی پیگت، تصویرگر داستانهای دویل، از هلمز کشیده بود؛ گویی باسیل از صفحات مصور داستان دویل بیرون آمده باشد.
دو فیلم اول، «سگ شکاری باسکرویل» و «ماجراهای شرلوک هلمز»، به داستانهای دویل وفادار بودند. اما فیلمهای بعدی خط داستانی متفاوتی را طی کردند. این فیلمها در زمان جنگ جهانی دوم ساخته شدهاند، بنابراین جای تعجب ندارد که هلمز را با نازیها و متحدانشان درگیر میبینیم.
